Aíonna FIILI 2026

Is í Sinéad Mac Aodha Stiúrthóir Litríocht Éireann, an ghníomhaireacht náisiúnta um chur chun cinn litríocht na hÉireann thar lear. Bhí sí ina comheagarthóir le déanaí ar dhíolaim de ghearrscéalta Éireannacha sa Spáinnis, Cuentos irlandeses contemporáneos. D'fheidhmigh sí mar shaineolaí na hÉireann ar Ghrúpa Oibre OMC an Aontais Eorpaigh um Aistriúchán agus Ilteangachas. I measc a tionscadal reatha tá taispeántas de ghrianghraif údar Éireannach a léiriú i bParlaimint na hEorpa sa Bhruiséil, agus comhdháil a eagrú chun ceiliúradh a dhéanamh ar an iliomad aistritheoirí liteartha Eorpacha atá ag Éirinn. Bhí sí ina Príomhfheidhmeannach ar an Centre Culturel Irlandais i bPáras ó 2016 go 2017. Faoi láthair, suíonn Sinéad ar roinnt giúiréithe do dhuaiseanna litríochta agus aistriúcháin.

Rugadh Daria Bignardi in Ferrara agus tá cónaí uirthi i Milan le blianta fada. D'fhoilsigh sí na húrscéalta Non vi lascerò orfani (Premio Rapallo, Premio Elsa Morante agus Premio Città di Padova), Un karma pesante, L'acustica perfetta, L'amore che ti meriti, Santa degli impossibili, Storia della mia ansia agus Oggi faccio azzurro le Mondadori. In 2022, d'fhoilsigh Einaudi a haiste phearsanta Libri che mi hanno rovinato la vita, agus ina dhiaidh sin in 2024 Ogni prigione è un'isola, arna fhoilsiú ag Mondadori agus buaiteoir an Premio Rapallo Saggistica. Foilsíodh a leabhar is déanaí, Nostra solitudine, in 2025.

D'fhoilsigh Giuseppe Catozzella an cnuasach filíochta La scimmia scrive agus na húrscéalta Espianti (2008); Alveare (2011; 2014) - a spreag go leor léiriúchán amharclainne agus an scannán L'assalto —; Non dirmi che hai paura (2014; buaiteoir Dhuais Strega Giovani 2014; craobhiomaitheoir do Dhuais Strega 2014 agus do Dhámhachtain Liteartha IMPAC Bhaile Átha Cliath; buaiteoir Dhuais Carlo Levi 2015), saothar a aistríodh ar fud an domhain agus a spreag scannán (Duais na Giúiré ag Féile Scannán Tribeca Robert De Niro), léiriúchán ceoldrámaíochta le ceol le Peter Gabriel, agus sraith cheolfhoirneach faoi stiúir an Mháistir Riccardo Muti; Il grande futuro (2016; buaiteoir Dhuais Giordano Bruno); E tu splendi (2018; Duais De Lorenzo agus Duais Albatros Città di Palestrina); agus Italiana (2021; Prix Littératures Européennes 2023 agus Duais Idirnáisiúnta Alessandro Manzoni, craobhiomaitheoir do Prix Le Parisien 2023), agus atá le hoiriúnú go luath mar shraith teilifíse. Is é a úrscéal is déanaí Il fiore delle illusioni. Tar éis foilsiú Non dirmi che hai paura, ceapadh Giuseppe Catozzella ina Thoscaire Dea-Thola de chuid UNHCR.

Is é Michael Cronin Ollamh 1776 le Fraincis i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, agus Taighdeoir Sinsearach i Lárionad Aistriúchán Litríochta agus Cultúr Choláiste na Tríonóide. I measc na dteideal a d'fhoilsigh sé le déanaí tá Eco-Translation: Translation and Ecology in the Age of the Anthropocene (Routledge, 2017), Irish and Ecology: An Ghaeilge agus an Éiceolaíocht (FÁS, 2019), Eco-Travel: Journeying in the Age of the Anthropocene (Cambridge University Press, 2022), agus Ireland: Why It Matters to be an Island (Acadamh Ríoga na hÉireann, 2026). Tá sé ina Chomhalta d'Acadamh Ríoga na hÉireann, den Academia Europaea, ina Officier san Ordre des Palmes Académiques, agus ina Chomhalta de Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath.

Is colúnaí nuachtáin í Martina Devlin agus údar í ar 12 úrscéal, dhá shaothar neamhfhicsin agus dhá dhráma. Rugadh san Ómaigh í agus tá cónaí uirthi i mBaile Átha Cliath. Tá PhD i gcleachtas liteartha aici ó Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, agus tá léachtóireacht déanta aici ansin agus in ollscoileanna eile ar litríocht na hÉireann. I measc na nduaiseanna atá buaite aici tá Duais V.S. Pritchett de chuid an Royal Society of Literature agus Gradam Liteartha Hennessy, agus cuireadh ar an ngearrliosta í trí huaire do Ghradaim Leabhar na hÉireann. Scríobhann Martina colún seachtainiúil cúrsaí reatha don Irish Independent, colún as ar ainmníodh í mar thráchtaire na bliana ag National Newspapers of Ireland, i measc gradam iriseoireachta eile. Seolfar úrscéal nua Martina, Glorious Monsters, ag FIILI. © Steve Humphreys

Is Léachtóir í Claudia Dellacasa san Iodáilis agus sa Litríocht Chomparáideach in Ollscoil Ghlaschú. Tá bunadh a saothar sa Léann Iodálach ach leathnaíonn sé chuig réimsí níos leithne sna Daonnachtaí Comhshaoil agus sa Spioradáltacht Chomparáideach. Údar Italo Calvino and Japan (Legenda 2024) í, saothar ar bronnadh air Duais Idirnáisiúnta Flaiano XXIV don Léann Iodálach "Luca Attanasio". Is í Claudia eagarthóir na hIodáilise ar an Modern Language Review, agus tá sí ina ball de bhord eagarthóireachta Italian Studies. Scríobhann sí go rialta ar Il Tascabile, Reading in Translation, agus La Balena Bianca, agus bhí sí ina heagarthóir ar an gceann deireanach sin ar feadh roinnt blianta.

Is é Martin Doyle Eagarthóir Leabhar The Irish Times, agus iar-Eagarthóir ar The Irish Post. Is é údar Dirty Linen: The Troubles in My Home Place (Merrion Press, 2023) é, a cuireadh ar an ngearrliosta do Leabhar Neamhfhicsin Éireannach na Bliana, agus A Hosting: Interviews with Irish Writers 1991-2026 (Lilliput Press, 2026). Chuir sé aistí le The 32: An Anthology of Irish Working-Class Voices (Unbound, 2021) agus le The Routledge Handbook of the Northern Ireland Conflict and Peace (Routledge, 2023), agus chuir sé in eagar A History of The Irish Post (Londain, 2000). Tá MA aige sa Fhraincis agus sa Ghearmáinis ó Ollscoil St Andrews.

Is údar dhá úrscéal déag í Catherine Dunne, chomh maith le roinnt aistí agus saothar neamhfhicsin amháin, An Unconsidered People, ina bhfuil cur síos ar an taithí bheo a bhí ag leathmhilliún inimirceach Éireannach a chuaigh chun na Breataine sna 1950idí. Cuireadh úrscéalta Catherine ar ghearrliosta roinnt duaiseanna, lena n-áirítear Úrscéal na Bliana ag Gradaim Leabhar na hÉireann agus Duais Idirnáisiúnta Strega. Bhuaigh The Things We Know Now Duais Idirnáisiúnta Giovanni Boccaccio don Fhicsean in 2013, agus cuireadh The Years That Followed ar an bhfadliosta do Dhámhachtain Idirnáisiúnta Liteartha Bhaile Átha Cliath. Bhuaigh a húrscéal is déanaí, A Good Enough Mother, Duais Eorpach Rapallo don fhicsean i mí na Samhna 2023. Aistríodh a saothar go roinnt teangacha éagsúla. Bronnadh Gradam PEN na hÉireann 2018 uirthi as a hÉacht don Litríocht Éireannach, agus tá sí ina ball d'Aosdána. © Simon Robinson

Is é The Benefactors (Sceptre), úrscéal le Wendy Erskine, a roghnaigh Waterstones mar leabhar Éireannach na bliana. Cuireadh ar an ngearrliosta é do Dhuais Ondaatje, do Úrscéal na Bliana An Post agus do dhuais ficsin Ghradam Fuaime na Breataine. Cuireadh ar an bhfadliosta é do Dhuais Gordon Burn agus do Dhuais na mBan don Fhicsean. Scríobh sí freisin dhá chnuasach gearrscéalta a bhuaigh duaiseanna, Dance Move agus Sweet Home (Stinging Fly agus Picador), agus chuir sí in eagar an díolaim ealaíne well I just kind of like it. Oibríonn sí mar cheann roinne i meánscoil.

Is údar roinnt leabhar acadúla neamhfhicsin í Enrica Ferrara, chomh maith le scórtha aistí agus léirmheasanna, agus úrscéal amháin. Tá sí ina léachtóir Iodáilise i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. I measc a cuid leabhar tá: Calvino e il teatro (2011); Il realismo teatrale nella narrativa del Novecento: Vittorini, Calvino, Pasolini (2014); Staged Narratives/Narrative Stages (2017); Posthumanism in Italian Literature and Film: Boundaries and Identity (2020); eagrán speisialta de Reading in Translation dar teideal 'Reading Domenico Starnone' (in éineacht le Stiliana Milkova, 2021), agus eagrán speisialta de Quaderni d'italianistica maidir le Critical Posthumanism in Italian Cinema and Media (in éineacht le Russell Kilbourn, 2025). In 2024 bronnadh Duais Rapallo don fhicsean ar a céad úrscéal, Mia madre aveva una Cinquecento gialla. © Michael Chester

Is scríbhneoir agus aistritheoir í Viviana Fiorentino atá ag saothrú PhD sa fhilíocht ag Ionad Seamus Heaney (Ollscoil na Banríona, Béal Feirste). Roghnaíodh í do Poetry Ireland Introductions 2025, agus tá a saothar a bhuaigh duaiseanna le fáil in Poetry Ireland Review, The London Magazine, The Stinging Fly, Banshee, ar RTÉ1, agus i gCartlann Léitheoireachta Filíochta UCD. San Iodáil, d'fhoilsigh sí úrscéal agus dhá chnuasach filíochta. I measc a cuid oibre aistriúcháin tá eagráin Iodáilise de shaothar Freda Laughton, Anne Carson, Doireann Ní Ghríofa, Paula Meehan, agus Nadia Terranova. Bhuaigh sí Duais Mac Léinn Chathaoir na Filíochta agus bhí sí ina craobhiomaitheoir i gComórtas Gregory O'Donoghue.

Is file Éireannach í Ailbhe Ní Ghearbhuigh a bhfuil gradaim buaite aici. D'fhoilsigh sí trí chnuasach filíochta i nGaeilge go dtí seo, chomh maith le leabhar dátheangach, The Coast Road, agus aistriúcháin ar fhilíocht Andrée Chedid. Tá Liadain, athinsint i bhfilíocht agus i bprós ar théacs ón 9ú haois, le foilsiú ag Leabhar Breac. Foilseoidh Gallery Press cnuasach dátheangach eile filíochta dá cuid, This Deep, i mí Dheireadh Fómhair 2026.
Féach www.ailbhenighearbhuigh.com. Grianghraf © Clare Keogh.

Is é James Hadley Ollamh Comhlach Ussher san Aistriúchán Liteartha i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. Is é freisin Stiúrthóir Lárionad Aistriúchán Litríochta agus Cultúr Choláiste na Tríonóide, agus Stiúrthóir chéim mháistreachta na Tríonóide san Aistriúchán Liteartha, céim atá gradam buaite aici. Díríonn taighde reatha James ar an gcaoi ar féidir le haistritheoirí liteartha úsáid is éifeachtaí a bhaint as teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn ina gcuid oibre.

Is file, aisteoir agus luathfhágálaí-MFA dubh iad Gustav Parker Hibbett. Bhuaigh a céad chnuasach filíochta, High Jump as Icarus Story (Banshee Press, 2024), Duais Idirnáisiúnta Filíochta John Pollard agus cuireadh ar an ngearrliosta é do Dhuais T.S. Eliot, i measc gradam eile. Ba iad an Scríbhneoir Coimisiúnaithe do Ghailearaí + Stiúideonna Bharra an Teampaill in 2025, agus tá PhD i gCleachtas Liteartha curtha i gcrích acu le déanaí i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath.

Is aistritheoir liteartha ón Spáinnis agus ón Iodáilis í Sophie Hughes. Is é a haistriúchán is déanaí Perfection le Vincenzo Latronico, a cuireadh ar an ngearrliosta do Dhuais Idirnáisiúnta Booker 2025 agus a liostaíodh i measc leabhair is fearr 2025 ag an New York Times, an New Yorker, Leabharlann Phoiblí Nua-Eabhrac, agus an Irish Times, i measc eile. Nuair nach mbíonn sí ag aistriú, múineann sí aistriúchán. Tá cónaí ar Sophie i Trieste, agus bhí sí ina moltóir do Dhuais Idirnáisiúnta Booker 2026.

D'fhoilsigh Caitriona Lally dhá úrscéal, Eggshells (2015) agus Wunderland (2021). Bhuaigh sí Duais Rooney do Litríocht na hÉireann in 2018 agus Comhaltacht Liteartha Lannan don Fhicsean in 2019. Ba ise an chéad Chomhalta Scríbhneora Rooney ag Trinity Long Room Hub in 2022, agus bhí sí ar dhuine de 20 Scoth na Scríbhneoirí Nua Éireannacha ag New Voices 2024. Foilsíodh a céad leabhar cuimhní cinn, Home Economics, le déanaí ag New Island.

Rugadh Paul Murray i mBaile Átha Cliath in 1975. Is é údar ceithre úrscéal é: An Evening of Long Goodbyes, Skippy Dies, The Mark and the Void, agus is é an ceann is déanaí, The Bee Sting, a bhuaigh Gradam Nero do Leabhar na Bliana, Leabhar na Bliana An Post, agus, san Iodáil, Duais Strega, chomh maith le bheith ar an ngearrliosta do Dhuais Booker agus a bheith ainmnithe ag an New York Times mar cheann den 10 leabhar is fearr 2023. Tá cónaí air i mBaile Átha Cliath lena chlann.

Bhuaigh céad úrscéal Paul McVeigh, The Good Son, Duais Céad-Leabhar Polari agus Gradam Liteartha McCrea. Foilsíodh a chuid gearrscéalta i ndíolaimí, in irisí agus i nuachtáin, agus léadh iad ar BBC Radio, RTÉ Raidió, chomh maith le Sky ARTS. Foilsíodh a chéad chnuasach gearrscéalta, I Hear You, i mí an Mhárta 2025. Aistríodh a chuid scríbhneoireachta go hocht dteanga.

Rugadh Antonella Lattanzi i Bari in 1979 agus tá cónaí uirthi sa Róimh. Is úrscéalaí agus scríbhneoir scannán í. I measc a cuid úrscéalta tá Devozione (2010), Prima che tu mi tradisca (2013), Una storia nera (2017), Questo giorno che incombe (2021), Cose che non si raccontano (2023), a bhuaigh Duais Wondy 2024, agus Capire il cuore altrui (2024). Aistríodh a cuid leabhar go roinnt teangacha éagsúla. Scríobh sí scripteanna do scannáin ar nós Fiore le Claudio Giovannesi, Il campione, agus Una storia nera le Leonardo D'Agostini, bunaithe ar a húrscéal féin. Cuireann sí ábhar le Corriere della Sera freisin. Is é a leabhar is déanaí Chiara (2025, Duais Mondello 2026). Grianghraf © Cristiano Gerbino

Is ainm cleite é Tommaso Pincio ar Marco Colapietro, úrscéalaí, aistritheoir agus amharc-ealaíontóir Iodálach mór le rá a rugadh sa Róimh. Tar éis staidéar a dhéanamh ar na mínealaíona agus obair i saol na ngailearaithe i Nua-Eabhrac go luath sna 1990idí, chuir sé i láthair a chéad shaothar liteartha in 1999 – an t-úrscéal M.. Le déanaí, cuireadh ar an ngearrliosta é don Premio Campiello 2023 lena leabhar Diario di un'estate marziana. Anuas ar a shaothar ficsin féin, is aistritheoir clúiteach go hIodáilis é Pincio ar litríocht chomhaimseartha an Bhéarla, gaisce a thuill Premio Pavese dó in 2021. In 2025, bronnadh Duais Strega Eorpach ar a aistriúchán ar The Bee Sting le Paul Murray.

Is file, úrscéalaí, aisteoir, drámadóir agus aistritheoir Iodálach í Laura Pugno (an Róimh, 1970). I measc a cuid foilseachán tá roinnt cnuasach filíochta agus aistí, cnuasach gearrscéalta amháin, agus sé úrscéal, ina measc Sirene (Premio Libro del Mare, Premio Dedalus), aistrithe le déanaí go Fraincis ag Inculte/Actes Sud, agus La ragazza selvaggia (Premio Campiello Selezione Letterati). Ó 2015 go 2020 bhí sí ina Stiúrthóir ar Institiúid Chultúir na hIodáile agus ar Fhéile Scannán na hIodáile i Maidrid. Tá cónaí uirthi faoi láthair sa Róimh, áit a n-oibríonn sí mar shaineolaí cultúrtha do Aireacht Gnóthaí Eachtracha na hIodáile.

Is scríbhneoir Iodáilise í Nadeesha Uyangoda a rugadh i Srí Lanca, agus is í údar na n-aistí L'unica persona nera nella stanza (2021) – a bhuaigh Duais Sila sa chatagóir 'Geilleagar agus Sochaí' agus Duais Rapallo 'Anna Maria Ortese' – agus Corpi che contano (2024). Le Einaudi, d'fhoilsigh sí Acqua sporca (2025), a bhuaigh Duais Céad-Úrscéal Campiello agus a cuireadh ar an bhfadliosta do Dhuais Strega 2026. Is í cruthaitheoir an phodchraoladh Sulla Razza (Juventus/OnePodcast), scríobh sí do mheáin náisiúnta agus idirnáisiúnta, agus tá sí i mbun cholún 'Il libro' d'Internazionale. Comheagarthóir í ar 'Più Libri Più Liberi', aonach leabhar náisiúnta d'fhoilsitheoirí beaga agus meánmhéide.
